import { lesson, level } from '../../course'; export default level( 'a2', 'A2', 'Elementary', 'Daily routines, the past, shopping, health and comparing things.', [ lesson({ id: 'nl-dagelijks', title: 'Mijn dag', summary: 'Daily routine, separable and reflexive verbs', notes: ` ### Separable verbs Many verbs have a prefix that **splits off and goes to the end** of the clause in the present and past: - *opstaan* → *Ik sta om zeven uur **op**.* - *opbellen* → *Ik bel je morgen **op**.* - *meenemen* → *Neem je een jas **mee**?* The stress is on the prefix: **op**staan, **mee**nemen. Common prefixes: *op, af, aan, uit, mee, in, terug, weg, voor*. ### Reflexive verbs Some verbs need a reflexive pronoun: | zich wassen | | |---|---| | ik was **me** | wij wassen **ons** | | jij wast **je** | jullie wassen **je** | | hij/zij wast **zich** | zij wassen **zich** | | u wast **zich** | | Common ones: *zich haasten* (hurry), *zich voelen* (feel), *zich vervelen* (be bored), *zich aankleden* (get dressed). `, words: ` opstaan | to get up wakker worden | to wake up zich wassen | to wash (yourself) zich aankleden | to get dressed ontbijten | to have breakfast vertrekken | to leave aankomen | to arrive opbellen | to call (on the phone) meenemen | to take along boodschappen doen | to do the groceries koken | to cook afwassen | to do the dishes naar bed gaan | to go to bed meestal | usually altijd | always nooit | never soms | sometimes eerst | first daarna | after that `, sentences: ` Ik sta om zeven uur op. | I get up at seven. Daarna kleed ik me aan. | After that I get dressed. Hij belt zijn moeder elke dag op. | He calls his mother every day. De trein komt om negen uur aan. | The train arrives at nine. Neem je een paraplu mee? | Are you taking an umbrella? Ik voel me niet lekker. | I don't feel well. We doen op zaterdag boodschappen. | We do the groceries on Saturday. Meestal ga ik om elf uur naar bed. | I usually go to bed at eleven. `, drills: ` Ik ___ om zeven uur ___. (opstaan) | sta … op | opsta … –; sta … aan; op … sta | The prefix goes to the end. Jij wast ___. | je | me; zich; ons Hij voelt ___ niet goed. | zich | hem; je; me Wij haasten ___. | ons | zich; we; onze De bus ___ om acht uur ___. (vertrekken) | vertrekt … – | trekt … ver; vertrek … –; vertrekken … – | Ver- is not separable. Morgen bel ik je ___. | op | aan; uit; mee ` }), lesson({ id: 'nl-voltooid', title: 'Wat heb je gedaan?', summary: 'The perfect tense: heb gewerkt, ben gegaan', notes: ` The **perfect** (voltooid tegenwoordige tijd) is the usual way to talk about the past in speech: **hebben / zijn + past participle** (at the end). ### Regular participles: ge- + stem + t/d Use **-t** if the stem ends in one of the consonants of **'t kofschip** (t, k, f, s, ch, p); otherwise **-d**. | infinitive | stem | participle | |---|---|---| | werken | werk | gewerk**t** | | wonen | woon | gewoon**d** | | fietsen | fiets | gefiets**t** | | leven | leef (from **v**!) | geleef**d** | | reizen | reis (from **z**!) | gereis**d** | Verbs starting with **be-, ge-, her-, ver-, ont-, er-** get no extra ge-: *betaald*, *vertelt → verteld*. ### Strong (irregular) verbs Often end in **-en**: *gegeten, gedronken, gezien, geschreven, gelezen*. Learn them in the verb drill. ### Hebben or zijn? Most verbs use **hebben**. **Zijn** is used for a change of place or state: *ik ben gegaan, gekomen, gebleven, geworden, gestorven*. With movement verbs (lopen, fietsen, rijden) use **zijn** when a destination is given: *Ik ben naar huis gefietst* but *Ik heb veel gefietst*. Separable verbs put ge- in the middle: *opgestaan*, *opgebeld*, *meegenomen*. `, words: ` gisteren | yesterday vorige week | last week vorig jaar | last year al | already nog niet | not yet net | just ooit | ever gewerkt | worked gegeten | eaten gedronken | drunk gezien | seen gegaan | gone gekomen | come (participle) geweest | been gehad | had gedaan | done gekocht | bought gelezen | read (participle) geschreven | written `, sentences: ` Wat heb je gisteren gedaan? | What did you do yesterday? Ik heb de hele dag gewerkt. | I worked all day. We zijn naar Rotterdam gegaan. | We went to Rotterdam. Heb je die film al gezien? | Have you seen that film yet? Ik ben nog nooit in België geweest. | I have never been to Belgium. Ze heeft een nieuwe fiets gekocht. | She bought a new bike. Hij is om zeven uur opgestaan. | He got up at seven. Hebben jullie al gegeten? | Have you already eaten? `, drills: ` Ik heb hard ___. (werken) | gewerkt | gewerkd; gewerken; werkt | k is in 't kofschip: -t. Wij hebben in Utrecht ___. (wonen) | gewoond | gewoont; gewonen; gewoon Hij heeft veel ___. (reizen) | gereisd | gereist; gereizd; gereisen | The stem comes from reiz-: z is not in 't kofschip. Ik ___ naar huis gegaan. | ben | heb; heeft; is Zij ___ een boek gelezen. (she) | heeft | is; hebt; heb Ik heb de rekening ___. (betalen) | betaald | gebetaald; betaalt; gebetaalt | Be- verbs get no ge-. Ze zijn gisteren ___. (aankomen) | aangekomen | geaankomen; aankomen; aangekomt We hebben pizza ___. (eten) | gegeten | geëet; geëten; geeten ` }), lesson({ id: 'nl-verleden', title: 'Vroeger', summary: 'The simple past: werkte, woonde, ging', notes: ` The **simple past** (onvoltooid verleden tijd) is used in stories and for how things were. ### Regular verbs: stem + te(n) / de(n) The same **'t kofschip** rule: stem ends in t, k, f, s, ch, p → **-te**, otherwise **-de**. | | werken | wonen | |---|---|---| | ik / jij / hij | werk**te** | woon**de** | | wij / jullie / zij | werk**ten** | woon**den** | ### Strong verbs change their vowel | infinitive | singular | plural | |---|---|---| | zijn | was | waren | | hebben | had | hadden | | gaan | ging | gingen | | komen | kwam | kwamen | | zien | zag | zagen | | eten | at | aten | | drinken | dronk | dronken | | lezen | las | lazen | | schrijven | schreef | schreven | | doen | deed | deden | **Vroeger** (in the past, used to): *Vroeger woonde ik in Gent.* — I used to live in Ghent. `, words: ` vroeger | in the past; used to toen | then; at that time was | was waren | were had | had ging | went kwam | came zag | saw at | ate dronk | drank woonde | lived werkte | worked speelde | played deed | did het verhaal | the story de jeugd | the youth; childhood `, sentences: ` Vroeger woonde ik in Gent. | I used to live in Ghent. Toen ik klein was, speelde ik veel buiten. | When I was little, I played outside a lot. Het was gisteren erg koud. | It was very cold yesterday. We gingen elk jaar naar Frankrijk. | We went to France every year. Hij kwam te laat op zijn werk. | He was late for work. Ze dronken koffie en praatten lang. | They drank coffee and talked for a long time. Ik had geen tijd. | I had no time. `, drills: ` Ik ___ vroeger in een fabriek. (werken) | werkte | werkde; werkten; werkt Wij ___ in Leiden. (wonen) | woonden | woonde; woonten; wonden Hij ___ elke dag naar school. (gaan) | ging | gaat; gingen; gaande Jullie ___ te laat. (komen) | kwamen | kwam; komden; komten Ik ___ een brief. (schrijven) | schreef | schrijfde; schreven; schrijfte Zij ___ de hele dag. (dansen, she) | danste | dansde; dansten; dans Het ___ een mooie dag. (zijn) | was | waren; is geweest; wees ` }), lesson({ id: 'nl-winkelen', title: 'Winkelen', summary: 'Shopping, clothes, plurals and diminutives', notes: ` ### Plurals - Most nouns: **-en**: *boek → boeken*, *fiets → fietsen*. - Nouns ending in unstressed **-el, -em, -en, -er, -je** and many loanwords: **-s**: *tafel → tafels*, *meisje → meisjes*. - Nouns ending in a vowel: **'s**: *auto → auto's*, *foto → foto's*. Spelling changes keep the vowel sound: *boom → bomen* (long), *bus → bussen* (short), *huis → huizen*, *brief → brieven*. Some are irregular: *kind → kinderen*, *ei → eieren*, *stad → steden*. ### Diminutives (-je) Dutch uses them constantly, also for things that aren't small (*een biertje*, *een momentje*). They are **always het**. - Most words: **-je**: *huisje*, *boekje*. - After a vowel or -l, -n, -r after long vowel: **-tje**: *autootje*, *stoeltje*, *treintje*. - After -m: **-pje**: *boompje*. - After a short vowel + l, m, n, r, ng: **-etje**: *balletje*, *ringetje*. `, words: ` kopen | to buy betalen | to pay kosten | to cost de prijs | the price de korting | the discount de maat | the size passen | to try on; to fit de kassa | the checkout pinnen | to pay by card contant | cash de broek | the trousers het shirt | the T-shirt de jas | the coat de schoenen | the shoes de jurk | the dress de tas | the bag te groot | too big te klein | too small `, sentences: ` Hoeveel kost deze jas? | How much does this coat cost? Mag ik dit passen? | May I try this on? Heeft u dit in een grotere maat? | Do you have this in a bigger size? De broek is te klein. | The trousers are too small. Kan ik hier pinnen? | Can I pay by card here? Ik betaal contant. | I'll pay cash. Ik kijk alleen even rond. | I'm just looking around. Wil je een tasje? | Would you like a bag? `, drills: ` één boek, twee ___ | boeken | boeks; boekken; boekes één tafel, twee ___ | tafels | tafelen; tafellen; tafeles één auto, twee ___ | auto's | autos; autoën; auten één bus, twee ___ | bussen | busen; busses; buss één huis, twee ___ | huizen | huisen; huises; huizes een klein huis → een ___ | huisje | huistje; huizetje; huisetje een kleine bal → een ___ | balletje | baltje; balje; balltje ___ boompje | het | de | Diminutives are always het. ` }), lesson({ id: 'nl-weer', title: 'Het weer', summary: 'Weather, seasons and talking about it', notes: ` The Dutch talk about the weather a lot. Weather verbs use **het**: *het regent* (it's raining), *het sneeuwt*, *het waait* (it's windy), *het vriest*. ### Seasons *de lente* (spring), *de zomer*, *de herfst* (autumn), *de winter*. **In** de zomer = in summer. ### Adverbs of degree *heel* / *erg* (very), *best* (quite), *een beetje* (a bit), *te* (too), *veel te* (far too). A famous expression: **Het regent pijpenstelen** — it's raining cats and dogs (literally "pipe stems"). `, words: ` het weer | the weather de zon | the sun de regen | the rain de wind | the wind de sneeuw | the snow de wolk | the cloud regenen | to rain waaien | to blow (wind) warm | warm koud | cold nat | wet droog | dry bewolkt | cloudy de lente | spring de zomer | summer de herfst | autumn de winter | winter de paraplu | the umbrella `, sentences: ` Wat voor weer is het? | What's the weather like? Het regent weer. | It's raining again. Het waait hard vandaag. | It's very windy today. Morgen wordt het zonnig. | Tomorrow it will be sunny. In de winter is het koud. | It's cold in winter. Het is een beetje bewolkt. | It's a bit cloudy. Neem een paraplu mee! | Take an umbrella! `, drills: ` ___ regent. | Het | Er; De; Hij It's windy: het ___ | waait | windt; blaast; wind In de ___ vallen de bladeren. (autumn) | herfst | lente; zomer; winter Het is ___ koud. (far too) | veel te | te veel; heel te; zeer te ` }), lesson({ id: 'nl-gezondheid', title: 'Bij de dokter', summary: 'Body, health and modal verbs', notes: ` ### Modal verbs | | kunnen | willen | mogen | moeten | |---|---|---|---|---| | ik | kan | wil | mag | moet | | jij | kunt / kan | wilt / wil | mag | moet | | hij | kan | wil | mag | moet | | wij | kunnen | willen | mogen | moeten | The second verb goes **to the end as an infinitive**: *Ik moet naar de dokter **gaan**.* Often the *gaan* is dropped: *Ik moet naar de dokter.* - **kunnen** — can, be able to - **willen** — want - **mogen** — may, be allowed to (also: to like a person — *ik mag hem wel*) - **moeten** — must, have to. *Niet hoeven* = don't have to: *Je hoeft niet te komen.* **Pijn** (pain): *Ik heb hoofdpijn, buikpijn, keelpijn.* — or *Mijn hoofd doet pijn.* `, words: ` het hoofd | the head de buik | the belly de keel | the throat de rug | the back de arm | the arm het been | the leg de voet | the foot de hand | the hand het oog | the eye de pijn | the pain ziek | ill gezond | healthy de huisarts | the GP de apotheek | the pharmacy het medicijn | the medicine de afspraak | the appointment beter worden | to get better `, sentences: ` Ik heb hoofdpijn. | I have a headache. Mijn rug doet pijn. | My back hurts. Ik moet naar de huisarts. | I have to go to the doctor. Kan ik een afspraak maken? | Can I make an appointment? U mag niet roken. | You're not allowed to smoke. Je hoeft niet te werken. | You don't have to work. Wil je iets drinken? | Do you want something to drink? Beterschap! | Get well soon! `, drills: ` Ik ___ niet komen, ik ben ziek. (kunnen) | kan | kun; kunt; kunnen Hij ___ een glas water. (willen) | wil | wilt; willen; wilde Wij ___ morgen vroeg opstaan. (moeten) | moeten | moet; moesten; moeten te Je ___ niet te komen. (don't have to) | hoeft | moet; mag; kan | Niet hoeven + te = not have to. Ik moet naar de dokter ___. | gaan | ga; gaat; te gaan | The infinitive goes to the end. Mijn buik doet ___. | pijn | ziek; slecht; pijnlijk ` }), lesson({ id: 'nl-thuis', title: 'Thuis', summary: 'The house, furniture and prepositions of place', notes: ` ### Prepositions of place | | | |---|---| | in | in | | op | on (touching the surface) | | aan | on (a wall), at (the table) | | onder | under | | boven | above | | naast | next to | | tussen | between | | voor | in front of | | achter | behind | | bij | at, near | Dutch often uses a position verb instead of "is": **staan** (upright), **liggen** (flat), **zitten** (inside something), **hangen**: *Het boek ligt op tafel. De fles staat in de koelkast. Het geld zit in mijn tas. De lamp hangt boven de tafel.* `, words: ` het huis | the house het appartement | the apartment de kamer | the room de woonkamer | the living room de slaapkamer | the bedroom de keuken | the kitchen de badkamer | the bathroom de wc | the toilet de tuin | the garden de trap | the stairs de muur | the wall de vloer | the floor de bank | the couch de kast | the cupboard de koelkast | the fridge het bed | the bed het raam | the window de deur | the door `, sentences: ` Het boek ligt op tafel. | The book is on the table. De melk staat in de koelkast. | The milk is in the fridge. De kat zit onder het bed. | The cat is under the bed. Er hangt een foto aan de muur. | There's a photo on the wall. De badkamer is boven. | The bathroom is upstairs. De sleutels zitten in mijn jas. | The keys are in my coat. De bank staat tussen de kast en het raam. | The couch is between the cupboard and the window. `, drills: ` De fles ___ op tafel. (upright) | staat | ligt; zit; hangt De krant ___ op de bank. (flat) | ligt | staat; hangt; zit Het schilderij hangt ___ de muur. | aan | op; in; bij Het geld ___ in mijn portemonnee. | zit | ligt; staat; hangt | Zitten = inside something. De kat slaapt ___ het bed. (under) | onder | boven; tussen; achter ` }), lesson({ id: 'nl-vergelijken', title: 'Vergelijken', summary: 'Comparatives and superlatives', notes: ` | | comparative (-er) | superlative (-st) | |---|---|---| | groot | groter | grootst | | klein | kleiner | kleinst | | mooi | mooier | mooist | | duur | **duurder** | duurst | | goed | **beter** | **best** | | veel | **meer** | **meest** | | weinig | **minder** | **minst** | | graag | **liever** | **liefst** | Adjectives ending in **-r** add **-der**: *duurder, lekkerder, zwaarder*. **Dan** = than: *Ik ben ouder dan jij.* **Net zo … als** = as … as: *Hij is net zo lang als ik.* The superlative after the verb: *het grootst*: *Deze kamer is het grootst.* Before a noun: *de grootste kamer*. **Graag** means "gladly": *Ik drink graag thee* (I like drinking tea), *liever* (prefer), *het liefst* (like most of all). `, words: ` groter | bigger kleiner | smaller beter | better best | best meer | more minder | less duurder | more expensive liever | rather; prefer dan | than net zo … als | as … as ouder | older jonger | younger sneller | faster langzamer | slower `, sentences: ` Ik ben ouder dan mijn zus. | I am older than my sister. Amsterdam is groter dan Utrecht. | Amsterdam is bigger than Utrecht. Dit is de beste pizza van de stad. | This is the best pizza in town. De trein is sneller dan de bus. | The train is faster than the bus. Ik drink liever thee dan koffie. | I prefer tea to coffee. Hij is net zo lang als ik. | He is as tall as me. Wat vind je het leukst? | What do you like most? `, drills: ` Deze jas is ___ dan die. (duur) | duurder | duurer; meer duur; duurst | Adjectives in -r add -der. Jouw idee is ___ dan mijn idee. (goed) | beter | goeder; best; meer goed Ik drink ___ water dan jij. (veel) | meer | veeler; meest; veel Dit is de ___ film van het jaar. (goed) | beste | betere; goedste; best Hij is net zo oud ___ ik. | als | dan; zo; wie Ik ben groter ___ jij. | dan | als; of; zo ` }) ] );